1825 yılında İstanbul Eyüp'te doğdu. Asıl adı Mehmed Zekâi'dir. Küçük yaşta hâfız oldu; hattat Kazasker Mustafa İzzet Efendi'den hat öğrenerek icazet aldı. Musikiye Eyyubî Mehmed Bey ile başladı.
En önemli hocası Hammâmîzâde İsmail Dede Efendi oldu; ondan birçok fasıl geçti. 1845'te Kahire'ye giderek Arap musikisini de tanıdı. 1868'de Mevlevî tarikatına girdi; 1883'te Dârüşşafaka'da musiki hocası oldu ve Bahariye Mevlevîhânesi'nde küdümzenbaşılık yaparak “Dede” unvanını aldı.
İsmail Dede Efendi'den sonra 19. yüzyılın en büyük bestekârı kabul edilir. Dinî ve din dışı sahalarda yüzlerce eser besteledi; yetiştirdiği talebelerle klasik repertuarın günümüze ulaşmasında son büyük kaynak oldu. Oğlu Ahmet Irsoy da önemli bir mûsikişinastır. 24 Kasım 1897'de vefat etti.
- Yüzlerce kâr, beste, semâi ve fasıl
- Dinî mûsiki: âyin, ilâhi, şuğul
- Klasik repertuarın son büyük aktırıcısı
- Dârüşşafaka musiki mektebi hocası