Düyek
Sekiz zamanlı küçük usul · 4 + 4
Düyek sekiz zamanlı ve beş darplı bir küçük usuldür. İki Sofyan’ın birleşmesinden meydana gelir, yani 4 + 4 bölünür. Çok eski ve yaygın bir usuldür.
Vuruş sırası: DÜM (1 zaman) · TE-EK (2) · TEK (1) · DÜ-ÜM (2) · TE-EK (2). Hecelerdeki uzatma doğrudan süreyi gösterir: “düm” bir zaman, “dü-üm” iki zamandır.
Bu usulün en dikkat çekici özelliği senkopudur. Normalde usulün en kuvvetli darbı baştaki DÜM olur; Düyek’te ise ilk DÜM yalnızca yarı kuvvetlidir, asıl kuvvetli darp ikinci sıradaki TE-EK’tir. Kuvvetli zaman ile zayıf zamanın yer değiştirmesine bayım ya da senkop denir; Düyek bunun en bilinen örneğidir.
8/8’lik mertebede bir zaman bir sekizliğe karşılık gelir. Bir zamanlık darplar sekizlik (kuyruklu), iki zamanlık darplar dörtlük (kuyruksuz) ile yazılır.
Usul, eller dizlere vurularak uygulanır. DÜM sağ elle sağ dize, TEK sol elle sol dize vurulur. Usul iki çizgili dizekte yazılır: üst çizgiye sağ elin, alt çizgiye sol elin darpları.
8/4’lük mertebesi Ağır Düyek adını alır. Düyek, ilâhi formunda en çok kullanılan usuldür; ayrıca şarkı, peşrev, beste, kâr ve oyun havası formlarında da sıkça görülür. Sekiz zamanlı olması sebebiyle Müsemmen ile karıştırılır; Müsemmen 3+2+3, Düyek 4+4 bölünür.