Türk Aksağı
Beş zamanlı küçük usul · 2 + 3
Türk Aksağı beş zamanlı ve üç darplı bir küçük usuldür. Bir Nim Sofyan (2 zaman) ile bir Semâînin (3 zaman) birleşmesinden meydana gelir; yani 2 + 3 bölünür. Önce iki zaman, ardından üç zaman gelir.
Vuruş sırası: DÜ-ÜM (2 zaman, kuvvetli) · TE-EK (2 zaman, yarı kuvvetli) · TEK (1 zaman, zayıf). Üç zamanlık Semâî bölümü kendi içinde 2 + 1 olarak vurulur.
5/8’lik mertebede bir zaman bir sekizliğe karşılık gelir. İki zamanlık darplar dörtlük (kuyruksuz), bir zamanlık son darp sekizlik (kuyruklu) ile yazılır. 5/4’lük ikinci mertebesi de kullanılır.
Usul, eller dizlere vurularak uygulanır. DÜM sağ elle sağ dize, TEK sol elle sol dize vurulur. Usul iki çizgili dizekte yazılır: üst çizgiye sağ elin, alt çizgiye sol elin darpları.
Çok nadir de olsa üç zamanın başta, iki zamanın sonda yer aldığı biçimine rastlanır; buna Türk Aksağı Evferi denir.
Türk Aksağı, daha büyük usullerin yapıtaşıdır: bir Sofyan ile birleşince Aksak (9 zaman), sırası ters çevrilince Raks Aksağı oluşur. Şarkı, türkü, köçekçe, oyun havası ve saz semâîlerinin dördüncü hânelerinde sıkça kullanılır.